DnD Büyüleri: Büyüler Nasıl Çalışır?

Kısa cevap: DnD büyüleri, büyü kullanan sınıfların (Büyücü, Sihirbaz, Warlock, Rahip, Druid, Ozan, Paladin ve Korucu) kullandığı, kuralları önceden yazılmış etkilerdir. Her büyünün 0’dan 9’a kadar bir seviyesi vardır. 0. seviye büyülere küçük büyü (cantrip) denir ve bedavadır; 1. ve daha yüksek seviyeli büyüler için bir büyü yuvası (spell slot) harcarsın. Büyüler etkilerine göre sekiz büyü okuluna ayrılır. Hedefe bir büyü saldırısı yaparsın ya da hedef senin büyü DC’ne karşı kurtarma atışı yapar.

Bu rehber 2024 kurallarını ve ücretsiz SRD 5.2’yi esas alıyor. Büyü adlarının yerleşik bir Türkçe karşılığı olmadığı için ilk geçişte İngilizcelerini parantezde veriyoruz; kağıdına ya da D&D Beyond’a bakarken bu adlarla arayabilirsin.

Büyü nedir, kimler kullanır?

Büyü, karakterin bir anda ortaya koyduğu tek seferlik büyülü bir etkidir: bir ateş topu, bir iyileştirme, bir görünmezlik. Kurallar her büyü için aynı bilgileri verir: seviyesi, okulu, kullanma süresi, menzili, bileşenleri, süresi ve ne yaptığı.

Büyü kullanan her sınıfın bir büyü yeteneği (spellcasting ability) vardır. Büyü saldırılarında ve büyü DC’nde bu yeteneğin değiştiricisini kullanırsın:

Sınıf	Büyü yeteneği	Büyü nereden gelir?
Büyücü (Wizard)	Zekâ	Çalışma ve büyü kitabı
Rahip (Cleric)	Bilgelik	Tanrısına bağlılık
Druid	Bilgelik	Doğanın gücü
Korucu (Ranger)	Bilgelik	Doğayla bağ
Ozan (Bard)	Karizma	Müzik ve söz
Paladin	Karizma	Yemini
Sihirbaz (Sorcerer)	Karizma	Doğuştan gelen güç
Warlock	Karizma	Güçlü bir varlıkla yapılan anlaşma

Büyücü, Rahip, Druid, Ozan ve Sihirbaz tam büyücülerdir: 9. seviye büyülere kadar ilerlerler. Paladin ve Korucu 5. seviye büyülere kadar çıkar; ikisi de 2024 kurallarında büyüye 1. seviyede başlar. Warlock’un büyü yuvaları ayrı çalışır; aşağıda anlatıyoruz. Barbar, Savaşçı, Keşiş ve Düzenbaz temelde büyü kullanmaz, ama bazı alt sınıflar (subclass) ya da hünerler (feats) onlara da birkaç büyü verebilir.

Sınıfların büyüyle ilişkisini DnD sınıfları rehberinde tek tek anlattık. Hangisinin sana uyduğunu bilmiyorsan hangi DnD karakterisin? testini çözebilirsin.

Büyü seviyeleri ve büyü yuvaları

Büyülerin seviyesi 0’dan 9’a kadar gider ve karakterinin seviyesiyle aynı şey değildir. 5. seviyedeki bir Büyücü, 3. seviye büyüler kullanabilir.

• 0. seviye (küçük büyü): Yuva harcamaz, istediğin kadar kullanırsın. Ateş Oku (Fire Bolt) ya da Büyü Eli (Mage Hand) gibi.
• 1.–9. seviye: Her kullanımda o seviyede ya da daha yüksekte bir büyü yuvası harcarsın. Harcanan yuvalar uzun dinlenmede (long rest) geri gelir.

Büyü yuvalarını bir enerji deposu gibi düşünebilirsin: kaç büyü bildiğinden bağımsız olarak, günde kaç kez büyü yapabileceğini yuvaların belirler. Tam büyücülerin yuva tablosu (SRD 5.2’deki Büyücü tablosuyla aynı) şöyle:

Karakter seviyesi	1.	2.	3.	4.	5.	6.	7.	8.	9.
1	2	–	–	–	–	–	–	–	–
2	3	–	–	–	–	–	–	–	–
3	4	2	–	–	–	–	–	–	–
4	4	3	–	–	–	–	–	–	–
5	4	3	2	–	–	–	–	–	–
6	4	3	3	–	–	–	–	–	–
7	4	3	3	1	–	–	–	–	–
8	4	3	3	2	–	–	–	–	–
9	4	3	3	3	1	–	–	–	–
10	4	3	3	3	2	–	–	–	–
11–12	4	3	3	3	2	1	–	–	–
13–14	4	3	3	3	2	1	1	–	–
15–16	4	3	3	3	2	1	1	1	–
17	4	3	3	3	2	1	1	1	1
18	4	3	3	3	3	1	1	1	1
19	4	3	3	3	3	2	1	1	1
20	4	3	3	3	3	2	2	1	1

Warlock farklıdır. Warlock’un Pact Magic özelliği ona az sayıda yuva verir ama hepsi aynı seviyededir ve kısa dinlenmede (short rest) de geri gelir. 1. seviyede tek bir 1. seviye yuvası, 5. seviyede iki tane 3. seviye yuvası, 11. seviyede üç tane 5. seviye yuvası olur. Yani Warlock seyrek ama her seferinde güçlü büyü yapar ve sık dinlenen bir grupta parlar.

2024 kurallarında bir kısıtlama daha var: bir turda yalnız bir büyü yuvası harcayabilirsin. Küçük büyüler bu sınıra girmez. Bu kuralın 2014’ten farkını DnD 2014 ve 2024 farkları rehberinin büyü bölümünde anlattık.

Hazırlanan büyüler: hangi büyüleri kullanabilirsin?

Bir büyüyü kullanabilmek için onu hazırlamış (prepared) olman gerekir. 2024 kurallarında büyü kullanan her sınıf, sınıf tablosundaki sayı kadar büyü hazırlar; sayı seviye atladıkça artar. Fark, listeyi ne zaman değiştirebildiğindedir:

Sınıf	Hazırlanan listeyi ne zaman değiştirirsin?
Rahip, Druid, Büyücü	Her uzun dinlenmeden sonra listeyi baştan değiştirebilirsin
Paladin, Korucu	Her uzun dinlenmeden sonra listeden bir büyüyü değiştirebilirsin
Ozan, Sihirbaz, Warlock	Bu sınıfta her seviye atladığında bir büyüyü değiştirebilirsin

Büyücü’nün bir farkı daha var: hazırlayabileceği büyüler büyü kitabındaki (spellbook) büyülerdir. Yeni büyüleri seviye atlayarak ya da bulduğu parşömenlerden ve kitaplardan kopyalayarak kitabına ekler.

1. seviyede çoğu sınıf az büyüyle başlar: Ozan, Rahip, Druid ve Büyücü dört büyü hazırlar; Paladin, Korucu, Sihirbaz ve Warlock iki. Küçük büyüler bu sayıya dâhil değildir; onları ayrıca bilirsin. Kendi sayılarını sınıf tablosundan karakter kağıdına yazmayı unutma.

Sekiz büyü okulu

Her büyü bir büyü okuluna (school of magic) aittir. Okul, büyünün ne tür bir etki yarattığını anlatan bir etikettir; kendi başına bir kural getirmez, ama bazı özellikler belirli okullara bağlıdır. Okul adlarının da yerleşik Türkçe karşılığı yok; aşağıdaki karşılıkları bu sitede kullanıyoruz.

Okul	Ne yapar?	SRD 5.2’den örnek büyüler
Koruma (Abjuration)	Zararlı etkileri önler ya da geri alır	Kalkan (Shield), Karşı Büyü (Counterspell), Yaraları İyileştir (Cure Wounds)
Çağırma (Conjuration)	Yaratıkları ya da nesneleri bir yerden bir yere taşır, ortaya çıkarır	Büyü Eli (Mage Hand), Sisli Adım (Misty Step), Şifalı Yemiş (Goodberry)
Kehanet (Divination)	Bilgi açığa çıkarır	Büyüyü Sez (Detect Magic), Rehberlik (Guidance), Avcının İşareti (Hunter’s Mark)
Büyüleme (Enchantment)	Zihinleri etkiler	Uyku (Sleep), Kişiyi Büyüle (Charm Person), Kişiyi Dondur (Hold Person)
Enerji (Evocation)	Çoğu zaman yıkıcı etkiler için enerji yönlendirir	Ateş Topu (Fireball), Büyülü Füze (Magic Missile), İlahi Darbe (Divine Smite)
Yanılsama (Illusion)	Zihni ya da duyuları kandırır	Küçük Yanılsama (Minor Illusion), Görünmezlik (Invisibility)
Nekromansi (Necromancy)	Yaşamı ve ölümü yönlendirir	Soğuk Dokunuş (Chill Touch), Ölmekte Olanı Kurtar (Spare the Dying)
Dönüşüm (Transmutation)	Yaratıkları ya da nesneleri dönüştürür	Prestidigitation, Hızlandırma (Haste), Uçuş (Fly)

Dikkat çeken bir ayrıntı: 2024 kurallarında Yaraları İyileştir ve İyileştirici Söz (Healing Word) gibi iyileştirme büyüleri Koruma okuluna geçti. Eski kaynaklarda onları başka bir okulda görürsen şaşırma.

Büyü okulu “iyi” ya da “kötü” anlamına gelmez. Nekromansi okulundaki Ölmekte Olanı Kurtar, 0 can puanındaki bir dostu dengeleyen bir küçük büyüdür.

Bir büyünün kartı: bileşenler, süre ve menzil

Her büyünün açıklamasının başında aynı satırlar bulunur. Bunları okumayı öğrenince bütün büyüleri okuyabilirsin.

• Kullanma süresi (casting time): Çoğu büyü bir eylem ister; 2024 kurallarında buna Büyü (Magic) eylemi denir. İyileştirici Söz gibi bazıları bonus eylemle, Kalkan gibi bazıları tepkiyle (reaction) yapılır. Uzun büyüler dakikalar ya da saatler sürebilir.
• Menzil (range): Büyünün ne kadar uzağa ulaştığı. “Dokunma” (touch) ise hedefe dokunman gerekir; “kendin” (self) ise etki senden başlar.
• Bileşenler (components): Büyüyü yapmak için gerekenler:
  • S (sözlü, verbal): Büyülü sözleri yüksek sesle söylersin. Ağzın kapalıysa ya da büyülü bir sessizliğin içindeysen yapamazsın.
  • H (hareket, somatic): Elle yapılan güçlü ya da karmaşık hareketler. Bir elinin boş olması gerekir.
  • M (malzeme, material): Belirli bir nesne. Büyü açıkça söylemedikçe malzeme harcanmaz. Fiyatı yazılı olmayan ve harcanmayan malzemelerin yerine bir bileşen kesesi (component pouch) ya da büyü odağı (spellcasting focus) kullanabilirsin.
• Süre (duration): Etkinin ne kadar sürdüğü. “Anlık” (instantaneous) büyü bir kez olur ve biter; Ateş Topu gibi.
• Hedef ve alan: Bazı büyüler tek hedefi, bazıları bir alanı etkiler: koni, küp, silindir, çizgi, küre ya da senden her yöne yayılan yayılım (emanation).

Konsantrasyon

Süresinde konsantrasyon (concentration) yazan büyüler, sen dikkatini verdiğin sürece devam eder. Aynı anda yalnız bir büyüye konsantre olabilirsin; ikinci bir konsantrasyon büyüsü yaparsan ilki biter. Hasar aldığında bir Dayanıklılık kurtarma atışı yaparsın: DC 10 ya da aldığın hasarın yarısıdır, hangisi büyükse (en fazla 30). Başarısız olursan büyü biter. Aciz (Incapacitated) durumuna düşersen de konsantrasyon bozulur.

Kutsama (Bless), Avcının İşareti, Lanet (Hex), Uyku ve Rehberlik konsantrasyon ister. Masada en sık unutulan kural budur; büyüyü yazarken yanına bir “K” koymak işe yarar.

Ritüel

Ritüel (ritual) etiketi taşıyan bir büyüyü, normal süresinden 10 dakika uzun sürede ve büyü yuvası harcamadan yapabilirsin. Bunun için büyüyü hazırlamış olman gerekir. Büyücü burada da ayrılır: büyü kitabındaki ritüel büyüleri hazırlamadan ritüel olarak yapabilir. Büyüyü Sez, ritüel olarak yapılabilen bir büyüdür; zindanda acele yoksa yuvanı harcamana gerek yok.

Saldırı mı, kurtarma atışı mı?

Bir büyü hedefini iki yoldan etkiler:

1. Büyü saldırısı (spell attack): Sen bir D20 atarsın ve hedefin zırh sınıfını (AC) geçmeye çalışırsın. Ateş Oku ve Doğaüstü Patlama (Eldritch Blast) böyledir.
2. Kurtarma atışı (saving throw): Hedef bir D20 atar ve senin büyü kurtarma DC’ni geçmeye çalışır. Ateş Topu’nda Çeviklik, Uyku’da Bilgelik kurtarma atışı yapılır.

İki formül de aynı parçalardan oluşur:

Değer	Formül	Örnek: Zekâ 16 (+3), 1. seviye Büyücü
Büyü saldırı bonusu	Büyü yeteneği değiştiricisi + yeterlilik bonusu	+3 + 2 = +5
Büyü kurtarma DC’si	8 + büyü yeteneği değiştiricisi + yeterlilik bonusu	8 + 3 + 2 = 13

Büyülü Füze (Magic Missile) gibi bazı büyüler ne saldırı ne kurtarma ister; doğrudan isabet eder. Avantaj, dezavantaj ve DC kavramlarını DnD zar atma kuralları rehberinde ayrıntılı anlattık; kısaltmaların hepsi de DnD terimleri sözlüğünde.

Daha yüksek seviyeden büyü yapmak

Bir büyüyü kendi seviyesinden yüksek bir yuvayla yapabilirsin. Büyü o kullanımda yuvanın seviyesine çıkar ve birçoğu güçlenir:

• Yaraları İyileştir: 1. seviyede 2d8 + büyü değiştiricin kadar iyileştirir; her üst yuva seviyesi için +2d8.
• Büyülü Füze: 1. seviyede üç ok, her biri 1d4 + 1 kuvvet (force) hasarı; her üst yuva seviyesi için bir ok daha.
• Ateş Topu: 3. seviyede 8d6 ateş hasarı; her üst yuva seviyesi için +1d6.
• Kutsama: 1. seviyede üç hedef; her üst yuva seviyesi için bir hedef daha.

Küçük büyüler yuva kullanmadığı için başka türlü güçlenir: karakter seviyen 5, 11 ve 17’ye ulaştığında. Ateş Oku 1d10 ile başlar; 5. seviyede 2d10, 11. seviyede 3d10, 17. seviyede 4d10 olur. Doğaüstü Patlama ise zarını değil ışın sayısını artırır: 5. seviyede iki, 11. seviyede üç, 17. seviyede dört ışın; her ışın için ayrı saldırı atışı yaparsın.

Büyülerde hangi zarlar kullanılır?

Büyüler setindeki bütün zarları kullanır. D20 saldırı ve kurtarma atışında, diğerleri hasar ve iyileştirmede atılır:

Zar	Örnek büyü (SRD 5.2)	Ne için?
D4	Kutsama, Rehberlik, Büyülü Füze	Kutsamada saldırıya ve kurtarmaya, Rehberlikte kontrole eklenen bonus; Füzede ok başına hasar
D6	Ateş Topu, Lanet, Acımasız Alay (Vicious Mockery)	Ateş Topu’nda 8d6, Lanet’te her isabette +1d6
D8	Yaraları İyileştir, İlahi Darbe, Kutsal Alev (Sacred Flame)	İyileştirme ve ışıltı (radiant) hasarı
D10	Ateş Oku, Doğaüstü Patlama	Küçük büyü hasarı
D20	Bütün büyü saldırıları ve kurtarma atışları	İsabet ya da direnç

Ateş Topu masanın en kalabalık atışıdır: sekiz D6’yı aynı anda atmak için setindeki tek D6’yı sekiz kez atabilir ya da birkaç setin D6’larını birleştirebilirsin. Zarlarının yanında değilsen online zar atıcıya “8d6” yazman yeterli. Her zarın görevini DnD zarları nedir? rehberinde anlattık.

Yeni başlayanlar için sınıf sınıf büyü önerileri

Aşağıdakiler SRD 5.2’de bulunan ve 1. seviyede alabileceğin, masada sık iş gören büyüler. Kural değil öneri; karakterinin hikâyesine uyanı seç.

Sınıf	Küçük büyüler	1. seviye büyüler
Büyücü	Ateş Oku, Büyü Eli	Büyülü Füze, Kalkan, Büyüyü Sez
Sihirbaz	Ateş Oku, Büyü Eli	Büyülü Füze, Kalkan, Renkli Küre (Chromatic Orb)
Warlock	Doğaüstü Patlama, Büyü Eli	Lanet
Rahip	Kutsal Alev, Rehberlik	Kutsama, Yaraları İyileştir, İyileştirici Söz
Druid	Alev Yarat (Produce Flame), Shillelagh	Dolanma (Entangle), Şifalı Yemiş, İyileştirici Söz
Ozan	Acımasız Alay	İyileştirici Söz, Uyumsuz Fısıltılar (Dissonant Whispers), Uyku
Paladin	–	Kutsama, İlahi Darbe, İnanç Kalkanı (Shield of Faith)
Korucu	–	Avcının İşareti, Yaraları İyileştir, Dolanma

Birkaç büyünün kısaca ne yaptığı:

• Kalkan: Sana isabet edecek bir saldırıya tepki olarak yapılır; bir sonraki sırana kadar AC’ne +5 ekler ve Büyülü Füze’den hasar almazsın.
• Uyku: 2024 kurallarında hedefler Bilgelik kurtarma atışı yapar; başarısız olan önce Aciz kalır, ikinci atışı da kaybederse büyü süresince Baygın (Unconscious) olur. Hasar alan ya da yanındaki biri tarafından sarsılan uyanır. Elfler gibi uyumayan yaratıklar etkilenmez.
• Lanet ve Avcının İşareti: Bonus eylemle bir hedefi işaretlersin; her isabette ek 1d6 hasar verirsin. İkisi de konsantrasyon ister.
• İlahi Darbe: 2024’te bir büyü oldu. Paladin bir isabetten sonra bonus eylemle yapar; ek 2d8 ışıltı hasarı verir, hedef bir iblis (fiend) ya da ölümsüzse (undead) 1d8 daha.
• Shillelagh: Elindeki sopa ya da asa saldırılarında Güç yerine büyü yeteneğini kullanırsın ve silahın hasar zarı D8 olur.

Karakterini baştan sona yaratırken büyülerin nereye yazıldığını DnD karakter oluşturma rehberinde adım adım gösterdik.

Sık sorulan sorular

DnD’de kaç büyü var?

Ücretsiz SRD 5.2’de 300’ü aşkın büyü var. Player’s Handbook ve ek kitaplar bu sayıyı artırır. Yeni başlayan biri için bütün listeyi bilmek gerekmez; sınıfının listesinde 1. seviyede alabileceğin büyülere bakman yeter.

Küçük büyü (cantrip) ne demek?

Büyü yuvası harcamadan, istediğin kadar yapabildiğin 0. seviye büyülerdir. Ateş Oku, Büyü Eli ve Kutsal Alev gibi. Karakter seviyen 5, 11 ve 17’ye ulaştıkça hasarları artar.

Büyü yuvaları ne zaman geri gelir?

Çoğu sınıfta uzun dinlenmeden sonra hepsi geri gelir. Warlock’un yuvaları ise kısa dinlenmede de dolar.

Aynı anda iki konsantrasyon büyüsü kullanabilir miyim?

Hayır. Yeni bir konsantrasyon büyüsü yaptığın anda öncekisi biter. Konsantrasyon istemeyen büyüleri ise istediğin kadar üst üste kullanabilirsin.

Zırhla büyü yapılabilir mi?

Zırhta yetkinsen evet. Yetkin olmadığın bir zırhı giyerken büyü yapamazsın. Büyücü ve Sihirbaz zırhta yetkin olmadığı için genelde zırhsız dolaşır; Rahip, Druid ve Paladin ise zırhla büyü yapar.

En güçlü büyü hangisi?

Tek bir cevabı yok; büyünün değeri duruma ve gruba bağlı. Yeni başlayan için asıl soru, karakterinin her savaşta işine yarayacak bir küçük büyüsü ve zor anlarda grubu kurtaracak bir 1. seviye büyüsü olup olmadığıdır. Yukarıdaki tablo bunun için iyi bir başlangıç.