DnD Seviye Atlama: Seviyeler, XP ve Yeni Seviyede Yapılacaklar

Kısa cevap: DnD’de karakterler 1. seviyeden başlar ve 20. seviyeye kadar ilerler. Seviye atlamak için ya deneyim puanı (experience points, XP) toplarsın (2. seviye için 300, 3. seviye için 900, 20. seviye için 355.000 XP) ya da DM hikâyedeki önemli anlarda grubu topluca seviye atlatır. Her yeni seviyede bir can zarı (hit point die) daha kazanır ve can puanını artırırsın, sınıfının o seviyedeki özelliklerini kağıda yazarsın, gerekiyorsa yeterlilik bonusunu (proficiency bonus) güncellersin. 3. seviyede alt sınıfını seçer, 4. seviyeden itibaren belli aralıklarla hüner (feat) alırsın.

Seviye nedir, neyi değiştirir?

Seviye (level), karakterinin ne kadar deneyimli ve güçlü olduğunu gösteren sayıdır. 1. seviyedeki bir karakter yola yeni çıkmış biridir: birkaç goblinle başa çıkar, ama bir ejderhaya yaklaşmaz. 20. seviyedeki bir karakter ise dünyanın kaderini değiştirebilecek bir kahramandır.

Seviye atladıkça değişenler:

• Can puanın artar. Her seviyede yeni bir can zarı kazanırsın.
• Yeni sınıf özellikleri gelir. Savaşçı’nın Ekstra Saldırısı, Büyücü’nün yeni büyüleri gibi.
• Yeterlilik bonusun yükselir. 1. seviyede +2’dir, 20. seviyede +6’ya çıkar. Saldırı atışlarına, yetkin olduğun becerilere ve büyü DC’ne eklendiği için karakterin her işte biraz daha iyi olur.
• Büyü kullananlar daha güçlü büyüler açar. Büyü yuvalarının sayısı ve seviyesi artar.

Bir karışıklığa dikkat: büyülerin de kendi seviyeleri vardır (küçük büyüler 0, en güçlü büyüler 9. seviye). “5. seviye büyücü” ile “5. seviye büyü” farklı şeylerdir. 5. seviyedeki bir Büyücü (Wizard) en fazla 3. seviye büyü yapabilir.

DnD XP tablosu: 1’den 20’ye seviyeler

Aşağıdaki tablo, ücretsiz SRD 5.2’deki karakter ilerleme tablosudur. XP sütunu, o seviyeye ulaşmak için toplam kaç deneyim puanı gerektiğini gösterir; her seviyede sıfırdan başlamazsın, puanlar birikir.

Seviye	Gereken toplam XP	Yeterlilik bonusu	Oyun kademesi
1	0	+2	1. kademe
2	300	+2	1. kademe
3	900	+2	1. kademe
4	2.700	+2	1. kademe
5	6.500	+3	2. kademe
6	14.000	+3	2. kademe
7	23.000	+3	2. kademe
8	34.000	+3	2. kademe
9	48.000	+4	2. kademe
10	64.000	+4	2. kademe
11	85.000	+4	3. kademe
12	100.000	+4	3. kademe
13	120.000	+5	3. kademe
14	140.000	+5	3. kademe
15	165.000	+5	3. kademe
16	195.000	+5	3. kademe
17	225.000	+6	4. kademe
18	265.000	+6	4. kademe
19	305.000	+6	4. kademe
20	355.000	+6	4. kademe

Tablodaki ilk basamaklar bilerek kısa tutulmuştur: 2. ve 3. seviyeye birkaç oturumda ulaşılır. Böylece yeni oyuncular kuralları az seçenekle öğrenir, karakter de çabucak alt sınıfına kavuşur. 5. seviyeden sonra aralıklar açılır.

Bu tablo 2014 ve 2024 kurallarında aynıdır.

Deneyim puanı mı, kilometre taşı mı?

Masada seviye atlamanın iki yaygın yolu var. Hangisinin kullanılacağına DM karar verir.

Deneyim puanı (XP): Grup bir canavarı yendiğinde ya da bir engeli aştığında DM deneyim puanı verir. Her canavarın istatistik bloğunda bir zorluk derecesi (challenge rating, CR) ve bunun karşılığı olan XP yazar. Kazanılan XP genellikle karşılaşmaya katılan karakterler arasında paylaştırılır. Puanlar tablodaki eşiğe ulaşınca karakter seviye atlar.

Canavarın CR’si	XP
0	0 ya da 10
1/8	25
1/4	50
1/2	100
1	200
2	450
3	700
4	1.100
5	1.800

Örneğin dört kişilik grup CR 1/4 olan sekiz goblini yenerse toplam 400 XP kazanır; kişi başı 100 XP düşer. 1. seviyedeki karakterlerin 2. seviyeye çıkması için bu tür üç karşılaşma yeter. DM savaş dışındaki başarılar (bir bilmeceyi çözmek, bir anlaşmayı başarıyla yapmak) için de XP verebilir.

Kilometre taşı (milestone): DM XP saymaz; hikâyenin önemli noktalarında, örneğin bir zindanı bitirdiğinizde ya da kötü adamın planını bozduğunuzda bütün grubu birlikte seviye atlatır. Bazı masalar bunu belli sayıda oturuma bağlar: “her iki oturumda bir seviye” gibi.

	Deneyim puanı	Kilometre taşı
Ne ödüllendirir?	Yenilen canavarlar, aşılan engeller	Hikâyede ilerleme
Takibi	DM ve oyuncular puanı yazar	Takip gerekmez
Grup aynı seviyede mi?	Çoğunlukla, ama farklılaşabilir	Her zaman
Kime uyar?	Savaş ve keşif ağırlıklı masalar	Hikâye ve rol yapma ağırlıklı masalar, yeni DM’ler

İlk kez DM olacaksan kilometre taşı işini kolaylaştırır: bir defter daha tutmak zorunda kalmazsın. DM’liğe başlarken gerekenleri DM nasıl olunur? rehberinde anlattık.

Seviye atlarken adım adım ne yapılır?

SRD 5.2, seviye atlamayı beş adımda anlatır. Karakter kağıdını ve kalemi önüne al.

1. Sınıfını seç

Çoğu karakter aynı sınıfta ilerler: 3. seviye bir Savaşçı, 4. seviye Savaşçı olur. İstersen ve şartları karşılıyorsan başka bir sınıftan seviye de alabilirsin; buna çoklu sınıf (multiclassing) denir, aşağıda anlatıyoruz.

2. Can puanını artır

Her yeni seviyede bir can zarı daha kazanırsın. Can puanı maksimumunu artırmak için iki yol var:

• Zar at: Sınıfının can zarını at, Dayanıklılık (Constitution) değiştiricini ekle ve sonucu maksimum can puanına yaz. Toplam 1’in altına düşse bile en az 1 can puanı kazanırsın.
• Sabit değer al: Zar atmak yerine sınıfına göre aşağıdaki sabit değeri kullan. Sabit değer, zarın ortalamasının biraz üstündedir.

Sınıf	Can zarı	Seviye başına sabit değer
Barbar	D12	7 + Dayanıklılık değiştiricisi
Savaşçı, Paladin, Korucu	D10	6 + Dayanıklılık değiştiricisi
Ozan, Rahip, Druid, Keşiş, Düzenbaz, Warlock	D8	5 + Dayanıklılık değiştiricisi
Sihirbaz, Büyücü	D6	4 + Dayanıklılık değiştiricisi

Hangi yolu seçeceğini DM’inle konuş; bazı masalar herkesin sabit değer almasını ister, bazıları zarın heyecanını sever. Zar atacaksan online zar atıcıyla da atabilirsin, ama masada kendi zarını atmak başka bir keyif.

3. Yeni sınıf özelliklerini yaz

Sınıfının tablosuna bak ve yeni seviyede ne kazandığını kağıda yaz. Bazı özellikler seçim ister: yeni bir büyü, yeni bir silah ustalığı ya da bir alt sınıf. Önemli eşikler:

• 3. seviye: alt sınıf. 2024 kurallarında bütün sınıflar alt sınıfını (subclass) 3. seviyede seçer. Savaşçı için Şampiyon, Büyücü için Evoker gibi.
• 4., 8., 12. ve 16. seviye: hüner. Bu seviyelerde bir hüner alırsın. Seçeneklerden biri Yetenek Puanı Artışı (Ability Score Improvement) hüneridir: bir yetenek puanını 2 ya da iki puanı 1’er artırırsın (en fazla 20’ye kadar). Savaşçı bunlara ek olarak 6. ve 14. seviyede, Düzenbaz da 10. seviyede bir hüner daha alır.
• 5. seviye: büyük sıçrama. Yeterlilik bonusu +3’e çıkar. Savaşçı, Barbar, Paladin, Korucu ve Keşiş Ekstra Saldırı (Extra Attack) kazanır; tam büyü kullananlar 3. seviye büyülere ulaşır. Oyunun hissi bu seviyede belirgin şekilde değişir.
• 19. seviye: destansı lütuf. 2024 kurallarında bütün sınıflar bu seviyede bir Destansı Lütuf (Epic Boon) hüneri alır.

Büyü kullanıyorsan sınıf tablosundaki büyü yuvası (spell slot) sayılarını ve hazırlayabileceğin büyü sayısını da güncelle.

4. Yeterlilik bonusunu güncelle

Yeterlilik bonusun 5., 9., 13. ve 17. seviyede 1 artar. Arttığında, kağıtta bu bonusu içeren bütün sayıları güncelle: yetkin olduğun silahlarla saldırı bonusun, yetkin olduğun beceriler ve kurtarma atışları, pasif Algı, büyü saldırı bonusu ve büyü kurtarma DC’si.

5. Değiştiricilerini güncelle

Bir hüner yetenek puanını çift sayıya çıkardıysa (örneğin 15’ten 16’ya) değiştiricin 1 artar. Bu değiştiriciyi kullanan bütün sayıları güncelle. Dayanıklılık değiştiricin arttıysa maksimum can puanın, ulaştığın her seviye için 1 artar: 8. seviyede Dayanıklılık değiştiricin +2’den +3’e çıkarsa maksimum can puanın hemen 8 yükselir.

Değiştiricilerin nasıl hesaplandığını hatırlamak istersen DnD karakter oluşturma rehberindeki tabloya bak.

Örnek: Borin 1. seviyeden 3. seviyeye

Karakter oluşturma rehberinde baştan sona yarattığımız 1. seviye cüce Savaşçı Borin’i iki seviye ilerletelim. Başlangıç değerleri: Dayanıklılık 14 (+2), maksimum can puanı 13, yeterlilik bonusu +2. Cüce olduğu için Cüce Sağlamlığı (Dwarven Toughness) ona her seviyede fazladan 1 can puanı verir.

2. seviye (300 XP):

Ne değişti?	Hesap	Sonuç
Can puanı	13 + 6 (sabit değer) + 2 (Day.) + 1 (Cüce Sağlamlığı)	22
Can zarı	Bir tane daha	2d10
Yeni özellik	Eylem Atılımı (Action Surge)	Kendi turunda bir kez fazladan bir eylem (Büyü eylemi hariç); kısa ya da uzun dinlenmede geri gelir
Yeni özellik	Taktik Zihin (Tactical Mind)	Bir yetenek kontrolünde başarısız olursan İkinci Soluk hakkını harcayıp 1d10 atar, sonucu kontrole eklersin
Yeterlilik bonusu	Değişmedi	+2

3. seviye (900 XP):

Ne değişti?	Hesap	Sonuç
Can puanı	22 + 6 + 2 + 1	31
Can zarı	Bir tane daha	3d10
Alt sınıf	Şampiyon (Champion)
Gelişmiş Kritik (Improved Critical)	Silah saldırılarında zarda 19 ya da 20 gelirse kritik vuruş
Olağanüstü Atlet (Remarkable Athlete)	İnisiyatif atışlarında ve Güç (Atletizm) kontrollerinde avantaj
Yeterlilik bonusu	Değişmedi	+2

Borin 4. seviyede ilk hünerini alacak; Güç’ünü 17’den 19’a çıkarmak için Yetenek Puanı Artışı’nı seçerse Güç değiştiricisi +4 olur ve bütün Güç’e dayalı saldırı ve hasar değerlerini güncellemesi gerekir. 5. seviyede ise Ekstra Saldırı ve +3 yeterlilik bonusu gelir.

Kağıdı her seviyede baştan yazmak istemiyorsan Türkçe karakter kağıdımızın doldurulabilir PDF’ini kullan; sayıları bilgisayarda güncelleyip yeniden yazdırabilirsin.

Oyun kademeleri: 1–4, 5–10, 11–16, 17–20

Kurallar seviyeleri dört kademede (tier of play) toplar. Kademelerin kendine ait bir kuralı yoktur; oyunun nasıl değiştiğini anlatırlar.

Kademe	Seviyeler	Karakterler ne yapar?
1. kademe	1–4	Yola yeni çıkmış maceracılar. Köyleri haydutlardan, mağaraları goblinlerden temizler. Hata payı az, her savaş tehlikeli.
2. kademe	5–10	Bölgenin tanınan kahramanları. Ekstra Saldırı ve 3. seviye büyülerle güçleri belirgin şekilde artar. Kampanyaların çoğu bu aralıkta geçer.
3. kademe	11–16	Krallıkların kaderine karışan kişiler. Büyüler savaşın gidişini tek başına değiştirebilir.
4. kademe	17–20	Dünyanın ve diğer düzlemlerin kaderini belirleyen efsaneler. 9. seviye büyüler ve destansı lütuflar burada.

Daha yüksek seviyeden başlamak: DM, grubu 1. seviyeden yüksek bir seviyede başlatabilir. Kurallar, deneyimli oyunculardan oluşan gruplar için özellikle 3. seviyeden başlamayı öneriyor. Bu durumda karakter, o seviye için gereken en az XP ile başlar (10. seviyeden başlayan karakter 64.000 XP ile) ve alt sınıfını hemen seçer.

Çoklu sınıf: başka bir sınıftan seviye almak

Seviye atlarken mevcut sınıfında ilerlemek yerine başka bir sınıfın 1. seviyesini alabilirsin. Örneğin Savaşçı 3 / Düzenbaz 2 olan bir karakter toplamda 5. seviyedir. Çoklu sınıf seçeneklidir; masanda kullanılıp kullanılmadığını DM’ine sor.

• Şart: Yeni sınıfın ana yeteneğinde en az 13 puanın olmalı. Mevcut sınıflarının şartlarını da karşılamaya devam etmelisin.
• Yeterlilik bonusu: Tek bir sınıftaki seviyene değil, toplam karakter seviyene göre belirlenir. Savaşçı 3 / Düzenbaz 2 olan karakterin bonusu +3’tür.
• XP: Bir sonraki seviye için gereken XP de toplam seviyeye göredir.
• Can puanı: 1. seviyenin yüksek can puanını yalnız ilk sınıfından alırsın. Yeni sınıfın 1. seviyesinde o sınıfın seviye başına değeri eklenir.
• Can zarları: Aynı türdeki zarlar birlikte sayılır; farklı türdekiler (D10 ve D8 gibi) ayrı takip edilir.

Çoklu sınıf güçlü kombinasyonlar açabilir, ama ana sınıfındaki önemli özellikleri (5. seviyedeki Ekstra Saldırı ya da yüksek seviye büyüler gibi) geciktirir. İlk karakterinde tek sınıfta kalmak işini kolaylaştırır. Sınıfların neler sunduğunu DnD sınıfları rehberinde karşılaştırdık.

2014 ve 2024 kurallarında seviye atlama farkları

Temel sistem aynı kaldı: XP tablosu, yeterlilik bonusu ve can puanı hesabı iki sürümde de aynı. Değişenler:

Konu	2014	2024
Alt sınıf seviyesi	Sınıfa göre değişiyordu (Rahip, Sihirbaz ve Warlock 1., Druid ve Büyücü 2., diğerleri 3. seviyede)	Bütün sınıflar 3. seviyede
Yetenek puanı artışı	Ayrı bir sınıf özelliğiydi; yerine hüner seçmek isteğe bağlı kuraldı	Bir hüner olarak tanımlandı; aynı seviyelerde ya artış ya başka bir hüner seçilir
19. seviye	Diğer seviyeler gibi bir artış	Bütün sınıflara destansı lütuf
Çoklu sınıf şartları	Bazı sınıflarda özel şartlar (örneğin Savaşçı için Güç ya da Çeviklik 13)	Yeni sınıfın ana yeteneğinde en az 13

Diğer farkları DnD 2014 ve 2024 farkları rehberinde topladık.

Baldur’s Gate 3’ten geliyorsan

Baldur’s Gate 3, masaüstü kuralları bilgisayara uyarlarken seviye sınırını 12’de tuttu. Masa kurallarında ise ilerleme 20. seviyeye kadar sürer; yani 13. seviyeden sonra gelen özellikler, büyüler ve 19. seviyedeki destansı lütuf oyunda yoktur. Oyunda seviye atlarken can puanı otomatik olarak sabit değerle artar; masada zar atmak ya da sabit değeri almak arasında seçim yapabilirsin. BG3’teki “Marifet” de masada hüner (feat) adıyla geçer. Oyunla masanın diğer farkları için Baldur’s Gate 3’ten masaüstü DnD’ye rehberine bak.

Sık sorulan sorular

DnD’de kaç seviye var?

Karakterler için 20 seviye var. 1. seviye başlangıçtır, 20. seviye en yüksek seviyedir. Büyülerin ise 0’dan (küçük büyüler) 9’a kadar ayrı bir seviye sistemi bulunur.

2. seviyeye çıkmak için kaç XP gerekir?

300 XP. 3. seviye için toplam 900, 4. seviye için 2.700, 5. seviye için 6.500 XP gerekir. Tüm tablo yukarıda.

Seviye atlarken can puanı için zar mı atmalıyım, sabit değer mi almalıyım?

İkisi de kurallara uygun. Sabit değer zarın ortalamasından biraz yüksektir ve sürpriz yaratmaz; zar atmak ise şansına göre daha fazla ya da daha az can puanı verir. Masada herkesin aynı yöntemi kullanması adil olur; DM’inle konuşun.

Seviye atlamak ne kadar sürer?

XP kullanılıyorsa karşılaşmalara, kilometre taşı kullanılıyorsa DM’in planına bağlı. İlk seviyeler hızlı gelir: 2. ve 3. seviyeye genellikle birkaç oturumda ulaşılır. Sonraki seviyeler birkaç oturum sürebilir.

Seviye atladığımda yetenek puanlarım artar mı?

Her seviyede değil. 4., 8., 12. ve 16. seviyede (Savaşçı ve Düzenbaz’da birkaç seviye daha) aldığın hünerin yerine Yetenek Puanı Artışı seçersen puanların artar. Bazı hünerler de bir yetenek puanını 1 artırır.

Oturum ortasında seviye atlanır mı?

Kurallar bunu yasaklamaz, ama çoğu masa seviye atlamayı bir dinlenmeye ya da oturum sonuna bırakır. Böylece herkes kağıdını sakin sakin günceller.