DnD Irkları: 2024 Kurallarında 9 Tür ve Özellikleri

Kısa cevap: DnD ırkları, 2024 kurallarında tür (species) adını aldı. Ücretsiz kurallarda (SRD 5.2) dokuz tür var: Ejderdoğan, Cüce, Elf, Gnom, Goliath, Buçukluk, İnsan, Ork ve Tiefling. 2024 Player’s Handbook’ta bunlara Aasimar da eklenerek on tür oluyor. Tür sana boyutunu, hızını ve karanlıkta görme, bir hasar türüne direnç, nefes silahı gibi tür özelliklerini verir. 2014’ten farklı olarak yetenek puanlarına dokunmaz; o iş artık geçmişte (background).

Irk mı, tür mü?

2014 kurallarında karakterinin halkına ırk (race) deniyordu. Wizards of the Coast, 2022’deki deneme kurallarından başlayarak bu kelimeyi bıraktı ve yerine tür (species) dedi. Şirketin o dönemki açıklamasına göre “species” kelimesi, insan dışı seçeneklerin fantastik doğasını daha iyi anlatıyor; aynı değişiklikle halkların anlatımından eski önyargılar ve kalıp yargılar da ayıklandı. 2024 Player’s Handbook bu adı kullanan ilk tam kural kitabı oldu.

Türkçede topluluk hâlâ çoğunlukla “ırk” diyor; aramalarda da “DnD ırkları” daha yaygın. Biz bu sitede 2024 kurallarına uyarak tür diyoruz, ama ikisi aynı şeyi anlatıyor. 2014 kurallarıyla oynayan bir masada “ırk” dendiğinde de aynı seçimi kastediyorlar.

Değişen yalnız ad değil. İki sürüm arasındaki asıl fark şu:

	2014 (ırk)	2024 (tür)
Yetenek puanı artışı	Irktan gelir (örneğin cüce Dayanıklılık’a +2)	Geçmişten gelir; tür hiç vermez
Ne verir?	Artışlar, ırk özellikleri, diller	Boyut, hız ve tür özellikleri
Diller	Irk ve geçmiş verir	Herkes Ortak dil ve iki standart dil bilir
Yarı elf, yarı ork	Ayrı ırk	Ayrı tür olarak yok
Player’s Handbook’taki seçenek	9 ırk	10 tür

Pratikteki etkisi büyük: 2014’te Büyücü olacak biri, Zekâ’sını artıran bir ırka yönelirdi. 2024’te türü yalnız hikâyene ve sevdiğin özelliklere göre seçebilirsin; puanları geçmiş ayarlıyor. Diğer değişiklikleri DnD 2014 ve 2024 farkları rehberinde topladık.

9 tür tek tabloda

SRD 5.2’deki dokuz türün hepsi insansıdır (humanoid). Hız tablosundaki metreler yuvarlanmış karşılıklardır; kurallarda fit (ft) kullanılır ve 5 fit, savaş haritasında bir karedir.

Tür	Boyut	Hız	Karanlıkta görüş	Öne çıkan özellik
Ejderdoğan (Dragonborn)	Orta	9 m (30 ft)	18 m	Nefes silahı, ataya göre direnç
Cüce (Dwarf)	Orta	9 m (30 ft)	36 m	Zehre direnç, fazladan can puanı
Elf	Orta	9 m (30 ft)	18 m (drow’da 36 m)	Soya göre büyüler, uyku yerine trans
Gnom (Gnome)	Küçük	9 m (30 ft)	18 m	Zihinsel kurtarma atışlarında avantaj
Goliath	Orta	10,5 m (35 ft)	Yok	Dev atası gücü, 5. seviyede Büyük boy
Buçukluk (Halfling)	Küçük	9 m (30 ft)	Yok	Şans: D20’de gelen 1’i yeniden atar
İnsan (Human)	Orta ya da Küçük	9 m (30 ft)	Yok	Fazladan beceri ve köken hüneri
Ork (Orc)	Orta	9 m (30 ft)	36 m	0 can puanında 1’de ayakta kalır
Tiefling	Orta ya da Küçük	9 m (30 ft)	18 m	Mirasa göre direnç ve büyüler

Bu tabloda yetenek puanı sütunu yok, çünkü 2024’te türlerin artışı yok. Puanların nereden geldiğini DnD karakter oluşturma rehberinin 2. ve 3. adımında anlattık.

Ejderdoğan (Dragonborn)

Ejderdoğanlar soylarını bir ejderha atasına bağlar; pullarının rengi de çoğu zaman bu atayı ele verir. Boyları yaklaşık 1,5 ile 2,1 metre arasındadır.

• Ejderha atası (Draconic Ancestry): Bir ejderha seçersin. Bu seçim nefes silahının hasar türünü ve dirençli olduğun hasar türünü belirler.
• Nefes silahı (Breath Weapon): Saldırı eylemini kullandığında saldırılarından birinin yerine 4,5 metrelik bir koni ya da 9 metre uzunluğunda, 1,5 metre genişliğinde bir çizgi halinde nefes verirsin. Alandakiler Çeviklik kurtarma atışı yapar; başaramayan 1d10 hasar alır, başaran yarısını. Hasar 5. seviyede 2d10’a, 11.’de 3d10’a, 17.’de 4d10’a çıkar. Yeterlilik bonusun kadar kullanırsın, uzun dinlenmede yenilenir.
• Hasar direnci: Atanın hasar türüne dirençlisin.
• Ejder uçuşu (Draconic Flight): 5. seviyeden itibaren, uzun dinlenme başına bir kez, bonus eylemle hayalet kanatlar açar ve 10 dakika uçarsın.

Ejderha	Hasar türü
Siyah, Bakır	Asit
Mavi, Bronz	Şimşek
Pirinç, Altın, Kırmızı	Ateş
Yeşil	Zehir
Gümüş, Beyaz	Soğuk

Kimlere uyar: Ön safta dövüşmek isteyen ama ara sıra bir alanı toptan vurmak isteyenlere. Paladin, Savaşçı ve Barbar’la doğal durur; Karizmalı bir ejderdoğan Sihirbaz ya da Ozan da hikâye olarak güçlüdür.

Cüce (Dwarf)

Cüceler taşla, madenle ve ocakla iç içe yaşayan, sağlamlıklarıyla bilinen bir halktır. Boyları yaklaşık 1,2 ile 1,5 metredir ama boyutları Orta’dır.

• Karanlıkta görüş: 36 metre; türler arasında en uzunlardan.
• Cüce dayanıklılığı (Dwarven Resilience): Zehir hasarına dirençlisin; zehirlenmekten (Poisoned) kaçınmak ya da kurtulmak için yaptığın kurtarma atışlarında avantajlısın.
• Cüce sağlamlığı (Dwarven Toughness): Can puanı üst sınırın 1 fazla başlar ve her seviyede 1 daha artar.
• Taş bilgisi (Stonecunning): Taş bir yüzeyde durur ya da ona dokunurken bonus eylemle 10 dakikalığına 18 metrelik titreşim duyusu (tremorsense) kazanırsın. Yeterlilik bonusun kadar kullanırsın.

2014’ten fark: 2014’te cücenin hızı 25 fitti ve Dayanıklılık’a +2 alırdı. 2024’te hızı diğer türler gibi 30 fit.

Kimlere uyar: Uzun süre ayakta kalmak isteyenlere. Rahip, Savaşçı ve Paladin klasik seçimlerdir; fazladan can puanı, düşük can zarlı büyü kullanan sınıflarda da işe yarar.

Elf

Elfler büyüyle derin bağı olan, uzun ömürlü ve keskin duyulu bir halktır. Boyları yaklaşık 1,5 ile 1,8 metredir.

• Karanlıkta görüş: 18 metre.
• Peri soyu (Fey Ancestry): Büyülenmekten (Charmed) kaçınmak ya da kurtulmak için kurtarma atışlarında avantajlısın.
• Keskin duyular (Keen Senses): Sezgi, Algı ya da Hayatta Kalma becerilerinden birinde yeterlilik kazanırsın.
• Trans (Trance): Uyuman gerekmez. Uzun dinlenmeyi bilinçli kaldığın 4 saatlik bir transla tamamlarsın.
• Elf soyu (Elven Lineage): Üç soydan birini seçersin. Her biri 1. seviyede bir avantaj, 3. ve 5. seviyede birer büyü verir. Bu büyüleri uzun dinlenme başına bir kez büyü yuvası harcamadan yapabilirsin. Büyü yeteneğini (Zekâ, Bilgelik ya da Karizma) soyunu seçerken belirlersin.

Soy	1. seviye	3. seviye	5. seviye
Drow	Karanlıkta görüş 36 metreye çıkar; Dancing Lights küçük büyüsü (cantrip)	Faerie Fire	Darkness
Yüksek Elf (High Elf)	Prestidigitation (uzun dinlenmede başka bir Büyücü küçük büyüsüyle değiştirilebilir)	Detect Magic	Misty Step
Orman Elfi (Wood Elf)	Hız 35 fit (10,5 m); Druidcraft	Longstrider	Pass without Trace

Kimlere uyar: Yüksek Elf, Büyücü ve Sihirbaz’a; Orman Elfi, Korucu, Druid ve Keşiş’e; Drow ise Düzenbaz ve Warlock’a iyi gider. Algı’da yeterlilik, hemen her grubun işine yarar.

Gnom (Gnome)

Gnomlar küçük boylu (yaklaşık 0,9–1,2 metre), meraklı ve buluşçu bir halktır.

• Karanlıkta görüş: 18 metre.
• Gnom kurnazlığı (Gnomish Cunning): Zekâ, Bilgelik ve Karizma kurtarma atışlarında avantajlısın. Zihni etkileyen birçok büyüye karşı ciddi bir koruma.
• Gnom soyu (Gnomish Lineage): İki soydan birini seçersin:
  • Orman Gnomu (Forest Gnome): Minor Illusion küçük büyüsünü bilirsin. Speak with Animals büyüsü her zaman hazırdır; yeterlilik bonusun kadar büyü yuvası harcamadan yapabilirsin.
  • Kaya Gnomu (Rock Gnome): Mending ve Prestidigitation küçük büyülerini bilirsin. 10 dakika harcayarak, Prestidigitation’ın bir etkisini taşıyan minik kurmalı aletler yaparsın (aynı anda en çok üç tane; 8 saat sonra dağılırlar).

Kimlere uyar: Zekâ ağırlıklı karakterlere. Büyücü (Wizard) en bilinen eşleşmesidir; Kaya Gnomu mucit havası isteyenlere, Orman Gnomu da Druid ya da Korucu oynayanlara yakışır. Küçük boyutu ağır silahlarla dövüşmeyi zorlaştırmaz; 2024 kurallarında ağır silahlar için boyuta değil, Güç ya da Çeviklik değerine bakılır.

Goliath

Goliath’lar devlerin soyundan gelir. Yaklaşık 2,1 ile 2,4 metre boyundadırlar, ama boyutları yine Orta’dır. 35 fitlik hızıyla, Orman Elfi ile birlikte SRD’deki en hızlı türdür.

• Dev atası (Giant Ancestry): Bir dev soyu seçersin; her biri yeterlilik bonusun kadar kullanılabilen bir güç verir:

Dev atası	Etkisi
Bulut (Cloud’s Jaunt)	Bonus eylemle 9 metreye kadar ışınlanırsın
Ateş (Fire’s Burn)	Hasar veren isabete 1d10 ateş hasarı eklersin
Buz (Frost’s Chill)	İsabete 1d6 soğuk hasarı ekler, hedefin hızını 3 metre düşürürsün
Tepe (Hill’s Tumble)	Büyük ya da daha küçük hedefi yere düşürürsün (Prone)
Taş (Stone’s Endurance)	Hasar aldığında tepkiyle 1d12 + Dayanıklılık değiştiricin kadar hasarı azaltırsın
Fırtına (Storm’s Thunder)	Seni 18 metre içinden yaralayana tepkiyle 1d8 gök gürültüsü hasarı verirsin

• Büyük biçim (Large Form): 5. seviyeden itibaren, uzun dinlenme başına bir kez, bonus eylemle 10 dakika Büyük boya geçersin. Bu sürede Güç kontrollerinde avantajlısın ve hızın 3 metre artar.
• Güçlü yapı (Powerful Build): Tutulmaktan (Grappled) kurtulma kontrollerinde avantajlısın; taşıma kapasiten bir boy büyükmüş gibi hesaplanır.

Kimlere uyar: Barbar, Savaşçı ve Paladin’e. Ateş ve Buz atası her vuruşa ek zar katar; Taş atası ise ön safta en çok darbeyi yiyen karaktere biçilmiş kaftan.

Buçukluk (Halfling)

Buçukluklar 0,6 ile 0,9 metre boyunda, rahatına düşkün ama tehlike karşısında soğukkanlı bir halktır. Karanlıkta görüşleri yoktur.

• Cesur (Brave): Korkmaktan (Frightened) kaçınmak ya da kurtulmak için kurtarma atışlarında avantajlısın.
• Buçukluk çevikliği (Halfling Nimbleness): Senden bir boy büyük yaratıkların bulunduğu yerden geçebilirsin, ama orada duramazsın.
• Şans (Luck): Bir D20 testinde zarda 1 gelirse zarı yeniden atarsın ve yeni sonucu kullanmak zorundasın.
• Doğuştan sinsi (Naturally Stealthy): Yalnız senden en az bir boy büyük bir yaratığın arkasında kalsan bile saklanma (Hide) eylemini yapabilirsin.

Kimlere uyar: Düzenbaz en bilinen eşleşmedir; gizlilik ve şans birlikte çok iyi çalışır. Ozan ve Korucu da yakışır. Şans özelliğinin zarla ilgisini D20 zar nedir? rehberindeki nat 1 bölümünde görebilirsin: buçukluk, saldırıdaki otomatik ıskayı bile yeniden atma hakkıyla atlatabilir.

İnsan (Human)

İnsanlar dünyanın her yerine yayılmış, çok yönlü bir halktır. Boyut olarak Orta (yaklaşık 1,2–2,1 metre) ya da Küçük (yaklaşık 0,6–1,2 metre) seçebilirsin.

• Becerikli (Resourceful): Her uzun dinlenmeden sonra Kahramanlık İlhamı (Heroic Inspiration) kazanırsın; onu harcayıp attığın bir zarı yeniden atabilirsin.
• Yetenekli (Skillful): İstediğin bir beceride yeterlilik kazanırsın.
• Çok yönlü (Versatile): İstediğin bir köken hünerini (origin feat) alırsın. Kurallar Yetenekli (Skilled) hünerini öneriyor.

İnsan, geçmişinden gelen köken hünerine ek olarak ikinci bir hüner alır; SRD’de 1. seviyede iki hüneri olan tek tür budur. Karanlıkta görüşü olmaması tek belirgin eksiği.

Kimlere uyar: Her sınıfa. İlk karakterini oluşturan biri için de kolay bir seçim: özellikleri takip etmesi basit, etkisi her oturumda hissedilir.

Ork (Orc)

Orklar güçlü yapıları ve yılmazlıklarıyla bilinir. Boyları yaklaşık 1,8 ile 2,1 metredir.

• Karanlıkta görüş: 36 metre.
• Adrenalin patlaması (Adrenaline Rush): Bonus eylemle koşabilir (Dash) ve yeterlilik bonusun kadar geçici can puanı kazanırsın. Yeterlilik bonusun kadar kullanırsın; kısa ya da uzun dinlenmede yenilenir.
• Amansız dayanıklılık (Relentless Endurance): Can puanın 0’a düştüğünde, hemen ölmediysen 1 can puanıyla ayakta kalırsın. Uzun dinlenme başına bir kez.

2014’ten fark: 2014 Player’s Handbook’ta ork yoktu; yarı ork vardı ve amansız dayanıklılık onun özelliğiydi. 2024’te bu özellik orka geçti, yarı ork ise ayrı tür olarak kalktı.

Kimlere uyar: Barbar, Savaşçı ve Paladin’e; hızlı yer değiştirme isteyen Keşiş’e de. Bir kez ölümden dönmek, yeni başlayanın ilk zorlu savaşta dağılmasını da önler.

Tiefling

Tiefling’ler öte dünyadan gelen bir mirası taşır: boynuzları, kuyrukları ya da alışılmadık göz renkleri olabilir. Boyut olarak Orta (yaklaşık 1,2–2,1 metre) ya da Küçük (yaklaşık 0,9–1,2 metre) seçebilirsin.

• Karanlıkta görüş: 18 metre.
• Öte dünya varlığı (Otherworldly Presence): Thaumaturgy küçük büyüsünü bilirsin.
• İblis mirası (Fiendish Legacy): Üç mirastan birini seçersin. Her biri bir hasar direnci ve bir küçük büyü, 3. ve 5. seviyede de birer büyü verir. Büyüler elf soylarındaki gibi çalışır: uzun dinlenme başına bir kez yuva harcamadan yapılır.

Miras	Direnç ve 1. seviye	3. seviye	5. seviye
Abisal (Abyssal)	Zehir; Poison Spray	Ray of Sickness	Hold Person
Ktonik (Chthonic)	Nekrotik; Chill Touch	False Life	Ray of Enfeeblement
Cehennemî (Infernal)	Ateş; Ateş Oku (Fire Bolt)	Hellish Rebuke	Darkness

Kimlere uyar: Karizma ile büyü yapan sınıflara: Warlock, Sihirbaz, Ozan ve Paladin. 2024’te yetenek puanı türe bağlı olmadığı için Tiefling Savaşçı ya da Barbar da 2014’teki kadar zayıf kalmaz.

SRD dışındaki tür: Aasimar

2024 Player’s Handbook’un onuncu türü Aasimar, ücretsiz SRD 5.2’de yer almıyor; bu yüzden ayrıntılarını burada aktarmıyoruz. Kısaca: Aasimar’lar ruhlarında göksel bir kıvılcım taşır. Kitaptaki hâli, Mordenkainen Presents: Monsters of the Multiverse’teki sürüme dayanıyor; ışıltı ve nekrotik hasara direnç, dokunarak iyileştirme ve 3. seviyeden itibaren göksel bir dönüşüm gibi özellikleri var. Kullanmak istiyorsan kitaba ya da D&D Beyond’daki kaynağa bak.

2014’te ek kitaplarla gelen başka halklar (aarakocra, tabaxi, kenku ve daha niceleri) 2024 Player’s Handbook’ta yok. Bunları 2024 kurallarıyla kullanmak DM’in kararına kalır.

Yarı elf ve yarı ork ne oldu?

2014 Player’s Handbook’taki dokuz ırktan ikisi, yarı elf (half-elf) ve yarı ork (half-orc), 2024’te ayrı tür olarak yok. Bunun arkasında yetenek puanlarının türden ayrılması da var: yarı elfin 2014’teki çekiciliğinin büyük kısmı, Karizma’ya +2 ve iki yeteneğe daha +1 veren esnek puan artışıydı. 2024’te bu artışlar geçmişten geldiği için o fark ortadan kalktı.

Karakterinin hikâyesinde anne ve babası farklı halklardan olabilir; bu yasak değil. Oyun değerleri için ise dokuz türden birini seçer, öbür halkı görünüşün ve hikâyenle anlatırsın. Örneğin elf ve insan ebeveynlerden gelen bir karakter, kurallarda Elf ya da İnsan olabilir.

Hangi tür hangi sınıfa uyar?

2024’te hiçbir tür bir sınıfta zorunlu bir avantaj sağlamaz, çünkü puanları geçmiş belirler. Aşağıdaki tablo bir kural değil, tür özelliklerinin sınıfın işine en çok yaradığı eşleşmelere dair öneridir. Sevdiğin bir tür–sınıf ikilisi tabloda yoksa onu oynamaktan çekinme.

Tür	Özellikleri iyi işleyen sınıflar	Neden?
Ejderdoğan	Paladin, Savaşçı, Sihirbaz	Ön safta direnç, saldırı yerine alan hasarı
Cüce	Rahip, Savaşçı, Büyücü	Fazladan can, zehre direnç
Elf	Korucu, Büyücü, Düzenbaz	Algı yeterliliği, soydan gelen büyüler
Gnom	Büyücü, Druid, Ozan	Zihinsel kurtarma atışlarında avantaj
Goliath	Barbar, Savaşçı, Paladin	Ek vuruş hasarı, 35 fit hız, Büyük biçim
Buçukluk	Düzenbaz, Ozan, Korucu	Şans ve sinsi hareket
İnsan	Hepsi	Fazladan hüner ve beceri
Ork	Barbar, Keşiş, Savaşçı	Geçici can, 0 canda ayakta kalma
Tiefling	Warlock, Sihirbaz, Ozan	Ek büyüler ve direnç

Sınıfların ne yaptığını, can zarlarını ve ana yeteneklerini DnD sınıfları rehberinde tek tek anlattık. Hangi türün kişiliğine yakın olduğunu görmek istersen 10 soruluk hangi DnD türüsün testimizi çözebilirsin; sonuçta türün kısa tanıtımı ve havasına uyan zar renkleri de çıkıyor.

Tür seçerken üç soru

1. Hikâyende kim olmak istiyorsun? 2024’te puanlar türe bağlı olmadığı için ilk soru bu. Masada konuşurken sesini, görünüşünü ve geçmişini en kolay canlandırabileceğin türü seç.
2. Karanlıkta görmen gerekiyor mu? Grubunda kimsenin karanlıkta görüşü yoksa zindanlarda sürekli ışık taşımanız gerekir. İnsan, Goliath ya da Buçukluk seçiyorsan bunu bil.
3. Takip etmek istediğin kaç özellik var? Elf ve Tiefling büyülerle birlikte gelir; ilk karakterde takip edecek şey artar. İnsan, Ork ve Cüce’nin özellikleri daha kısa ve kendiliğinden işler.

Seçimini yaptıktan sonra türü karakter kağıdında boyut ve hız kutularına, tür özelliklerini de özellikler bölümüne yazarsın. Ücretsiz Türkçe doldurulabilir karakter kağıdımızı indirip doğrudan doldurabilirsin.

Sık sorulan sorular

DnD’de kaç ırk var?

2024 Player’s Handbook’ta on tür var: Aasimar, Ejderdoğan, Cüce, Elf, Gnom, Goliath, Buçukluk, İnsan, Ork ve Tiefling. Ücretsiz SRD 5.2’de bunlardan Aasimar dışındaki dokuzu bulunur. 2014 Player’s Handbook’ta ise dokuz ırk vardı; ek kitaplarla bu sayı onlarcaya çıkıyordu.

DnD’de ırk ile tür arasında fark var mı?

Anlam olarak yok; ikisi de karakterinin halkını anlatır. “Irk” 2014 kurallarının, “tür” 2024 kurallarının adıdır. Kural olarak ise fark var: 2014’te ırk yetenek puanı artışı verirken 2024’te tür vermez.

Yeni başlayan hangi türü seçmeli?

İnsan, Ork ve Cüce’nin özellikleri kısa ve kendiliğinden işler, bu yüzden ilk karakter için rahattır. Ama türün kurallardaki etkisi 2024’te sınırlı; kendini en çok canlandırabileceğin türü seçmek, oyundan alacağın keyfe daha çok etki eder.

2014 ırkları 2024 kurallarıyla kullanılır mı?

2014 kitaplarındaki ırklar 2024 kurallarıyla da oynanabilir; ama hangi kitapların masada geçerli olduğuna DM karar verir. Eski bir ırkı kullanırken yetenek puanı artışlarını ırktan değil geçmişten almak, iki kural sürümünü karıştırmamanın kolay yoludur. Bunu oyun başlamadan DM’inle konuş.

Küçük türler ağır silah kullanabilir mi?

2024 kurallarında evet. 2014’te Küçük boyuttaki ırklar ağır (heavy) silahlarla saldırırken dezavantajlıydı; 2024’te ağır silahın şartı boyut değil, yakın dövüş silahında Güç, uzak silahta Çeviklik değerinin en az 13 olmasıdır. Değer düşükse saldırı dezavantajlı olur.

Goliath ve Ork 2014’te de var mıydı?

2014 Player’s Handbook’ta yoktular; ikisi de sonradan çıkan ek kitaplarla oynanabilir hâle geldi. 2024’te ikisi de temel kural kitabına ve ücretsiz SRD 5.2’ye girdi.