D100 Nasıl Okunur? Yüzdelik Zar ve D10 Farkı

Kısa cevap: D100, yani yüzdelik zar atışı, iki on yüzlü zarla yapılır ve şöyle okunur: D% onlar basamağını, D10 birler basamağını verir; ikisini toplarsın. D%’de 60, D10’da 4 görürsen sonuç 64’tür. D%’deki 00 sıfır demektir, ama 00 ile 0 birlikte gelirse sonuç 100 olur. Böylece her atış 1 ile 100 arasında kalır.

D100 ne demek?

D100, 1 ile 100 arasında rastgele bir sayı veren atışın adıdır. “D” zar anlamına gelir, 100 de kaç farklı sonuç çıkabileceğini söyler. Adı 100 yüzlü bir zarı akla getirse de standart zar setlerinde böyle bir zar yoktur. Onun yerine iki on yüzlü zar bulunur: D10 ve D%. Bizim setlerimizdeki yedi zar da bu düzendedir: D4, D6, D8, D10, D%, D12 ve D20.

İki zarla yüz sonuç elde etmenin mantığı basit. Zarlardan biri onlar basamağını (0, 10, 20… 90), diğeri birler basamağını (0–9) belirler. Onlar zarının on yüzü ile birler zarının on yüzü birleşince 10 × 10 = 100 farklı sonuç çıkar ve her birinin gelme ihtimali aynıdır: yüzde 1. Atışa “yüzdelik” denmesi de buradan gelir. Kural kitaplarında “1d100”, oyuncu notlarında “d%” yazdığını görebilirsin; ikisi de aynı atıştır.

D10 ile D100 farkı da buradan çıkar. D10 tek bir zardır ve 1 ile 10 arasında sonuç verir. D100 ise bir zar değil, D% ile D10’un birlikte okunduğu ve 1 ile 100 arasında sonuç veren bir atıştır.

Adım adım D100 okuma

Zarlar elindeyse D100 nasıl okunur, adım adım bakalım:

1. Onlar zarını belirle. Setinde D% varsa iş kolay: onlar basamağı her zaman D%’dir.
2. İki zarı birlikte at.
3. Önce D%’yi oku. Yüzlerde 00, 10, 20… 90 yazar. Buradaki 00, onlar basamağında sıfır demektir.
4. Sonra D10’u ekle. D10’daki 0 burada 10 değil, birler basamağında sıfırdır.
5. İki sıfıra dikkat et. D%’de 00, D10’da 0 varsa sonuç 100’dür.

D%	D10	Sonuç	Nasıl okunur?
30	7	37	30 + 7
00	5	5	00 sıfır sayılır: 0 + 5
40	0	40	D10’daki 0 birlerde sıfırdır
00	0	100	İki sıfır birlikte 100 eder
90	9	99	100’den önceki en yüksek sonuç
00	1	1	Alabileceğin en düşük sonuç

Peki 00 ile 0 neden 0 değil de 100 ediyor? Çünkü yüzdelik atışın aralığı 0–99 değil, 1–100’dür. DnD’deki tablolar da buna göre yazılır: aralıklar 01’den başlar, 100 ise genellikle “00” diye gösterilir. Bir tabloda “25–00” görürsen bu, 25 ile 100 arası demektir.

Setinde D% yoksa iki D10 da iş görür. Yalnız hangisinin onlar basamağı olacağını atmadan önce söyle, örneğin “kırmızı olan onlar”. Elinde tek D10 varsa onu iki kez at: ilk atış onlar, ikinci atış birler basamağıdır. İlk atışta 3, ikincide 8 gelirse sonuç 38’dir.

D10 tek başına nasıl okunur?

D10 tek başına atıldığında 1 ile 10 arasında sonuç verir. Çoğu D10’un yüzlerinde 0’dan 9’a rakamlar yazar ve tek başına atışta 0, 10 demektir. Bazı D10’larda ise doğrudan 1’den 10’a kadar yazar. Bunlarda tek atışı okumak zaten kolaydır; yüzdelik atışta da 10’u birler basamağında 0 sayarsın.

Yani aynı “0” iki farklı anlama gelir:

• D10 tek başına: 0 = 10
• D10, D% ile birlikte: 0 = 0 (birler basamağı)

D10 tek başına en çok hasar ve can zarı olarak atılır; Savaşçı, Paladin ve Korucu sınıflarının can zarı D10’dur. Bazen de bir tablo için atılır. Örneğin Kafa Karışıklığı (Confusion) büyüsüne yakalanan yaratık her turunun başında 1d10 atar ve o tur ne yapacağına tablodan bakar. 9–10 gelirse ne yapacağını kendisi seçer. Zarda 0 görürsen sonuç 10’dur, yani bu aralığa girer.

D10 ile D% nasıl ayırt edilir?

İki zarın şekli aynıdır: ikisinin de uçurtma biçiminde on yüzü vardır. Farkı yüzlerdeki sayılardan anlarsın. D% zar (yüzdelik zar) her yüzünde 00, 10, 20… 90 gibi sıfırla biten iki basamaklı bir sayı taşır; D10’da ise çoğunlukla 0’dan 9’a tek basamaklı rakamlar, bazı modellerde 1’den 10’a sayılar vardır.

Özellik	D10	D%
Yüzlerdeki sayılar	0–9 (bazen 1–10)	00, 10, 20… 90
Tek başına atılınca	1–10 (0 = 10)	Genellikle tek atılmaz
Yüzdelik atıştaki görevi	Birler basamağı	Onlar basamağı

Aynı renkteki bir sette bile ikisini karıştırmak zor değil: yüzlerinde yalnız sıfırla biten sayılar (00, 10… 90) olan zar D%’dir. Birçok zarda 6 ile 9’un karışmaması için rakamın altına bir çizgi ya da nokta konur; zarı hangi yönden okursan oku bu işaret yol gösterir.

Rakamla gövde arasındaki renk farkı büyüdükçe iki zarı masada okumak da kolaylaşır. Sade rakam seviyorsan Klasik ailedeki Yıldırım (siyah gövde, sarı rakam), süslü rakam seviyorsan Gotik ailedeki Kuzgun (siyah gövde, beyaz rakam) bu açıdan iyi birer örnek.

Hangi oyunlarda ve atışlarda kullanılır?

DnD 5e’de yüzdelik zar her turda değil, rastgele bir sonuç gerektiğinde masaya gelir:

• Karakter oluştururken: Kurallardaki Ufak Eşyalar (Trinkets) tablosunda bir kez d100 atıp karakterine küçük, gizemli bir eşya verebilirsin. Zindan Efendisi (DM) aynı tabloyu zindandaki bir odayı doldurmak için de kullanabilir.
• Büyülerde: Işınlanma (Teleport) büyüsünde DM d100 atar ve sonucu, büyüyü yapanın gidilecek yeri ne kadar iyi tanıdığına göre bir tablodan okur. Kötü bir sonuç yanlış bir yere varmak, hatta yolda hasar almak demektir.
• Büyülü eşyalarda: Mucizeler Değneği (Wand of Wonder) her kullanıldığında d100 atılır. 2024 kurallarında 01–20 gelirse bir de D10 atılır ve Ateş Topu, Karanlık gibi büyülerden hangisinin çıktığına bakılır. 2014 kurallarında bu büyüler doğrudan d100 tablosunda yer alır; örneğin 70–79 arası Ateş Topu demektir.
• Vahşi Büyü’de: Sihirbaz (Sorcerer) sınıfının Vahşi Büyü (Wild Magic) yolunda, büyü kontrolden çıkınca ne olacağını d100 tablosu belirler. Tabloya geçmek için önce bir D20 atılır: 2014 kurallarında 1, 2024 kurallarında 20 gelmesi gerekir.
• Yüzde ihtimallerde: Kurallar “yüzde 25 ihtimalle” dediğinde en pratik yol d100 atmaktır: 25 ya da altı gelirse olay gerçekleşir. Örneğin 2024 kurallarında Yavaşlatma (Slow) büyüsünün etkisindeki bir yaratık el hareketi gerektiren bir büyü yaptığında, büyünün boşa gitme ihtimali yüzde 25’tir. 2014 kurallarında burada yüzde yoktur; büyünün bir sonraki tura kalıp kalmadığına D20 ile bakılır.

DM’in hazine ve rastgele karşılaşma tabloları da sık sık yüzdeliktir. Bazı oyunlarda ise yüzdelik zar sistemin kalbidir:

• Call of Cthulhu: Beceri ve özellik atışlarının neredeyse hepsi d100 ile yapılır. Değerine eşit ya da altında atarsan başarırsın. Değerin yarısı ya da altı “zor”, beşte biri ya da altı “olağanüstü” başarıdır. Güç 60 ise 60 ve altı başarı, 30 ve altı zor başarı, 12 ve altı olağanüstü başarı sayılır. DnD’deki avantajın buradaki karşılığı bonus zardır: fazladan bir onlar zarı atar, düşük olanı kullanırsın. Ceza zarında ise yüksek olanı alırsın.
• Warhammer Fantasy Roleplay: Testler yine yüzdelik zarla yapılır; karakterinin ilgili değerine eşit ya da altında atmaya çalışırsın.

Okuma mantığı her oyunda aynıdır: D% onlar, D10 birler basamağını verir. Değişen, hangi sonucun iyi olduğudur. Call of Cthulhu ve Warhammer’da düşük atmak istersin; DnD’de ise bunu tablo belirler.

100 yüzlü zar (Zocchihedron) var mı?

Var. En bilineni, Lou Zocchi’nin 1985’te piyasaya çıkardığı Zocchihedron. Gerçek bir çokyüzlü değildir, yüzeyine 100 düz alan açılmış bir topa benzer. Bu yüzden “Zocchi’nin golf topu” diye de anılır. Daha çabuk dursun diye içine sonradan küçük ağırlıklar eklendi.

Adilliği konusunda da soru işaretleri var. White Dwarf dergisinde 1987’de yayımlanan 5.164 atışlık bir denemede 93’ün üstündeki ve 8’in altındaki sonuçlar belirgin biçimde daha seyrek geldi. Numaralandırma bunun ardından yeniden düzenlendi. Yine de masalarda d100 için genellikle D% ile D10 tercih edilir: çabuk durur, kolay okunur ve standart 7’li setlerde zaten vardır.

D4 nasıl okunur?

Sık sorulan bir başka soru da şu: D4 zar nasıl okunur? D4 dört yüzlü bir piramit olduğu için masada üstte duran bir yüzü yoktur; sonucu bir köşeden ya da kenardan okursun. Rakamları köşelere yakın yazılmış D4’lerde sonuç, tepedeki köşede duran sayıdır. Rakamları kenarlar boyunca yazılmış D4’lerde ise masaya değen alt kenarlara bakarsın. İki tipte de aradığın, görebildiğin üç yüzde ortak olan rakamdır. İki tipin ayrıntılı anlatımı için DnD zarları rehberimizin D4 bölümüne bakabilirsin.

Online D100 at

Zarların yanında değilse online zar atıcıda d100 atabilirsin. Bu bağlantı kutuya 1d100 ifadesini hazır yükler; “At” düğmesine basman yeter. İstersen kutuya d% de yazabilirsin. Atıcı sonucu doğrudan 1 ile 100 arasında verir, yani 00 ve 0 hesabını senin yerine yapar. Yüzdelik okumayı yeni öğreniyorsan birkaç atışı gerçek zarlarla yapıp sonucu kendin oku; kısa sürede iki zarı bir bakışta okursun.

Sık sorulan sorular

D100 atarken hangi zar onlar basamağıdır?

D% varsa her zaman D%: yüzlerinde 00, 10, 20… 90 yazan zar onlar, D10 birler basamağıdır. İki düz D10 kullanıyorsan hangisinin onlar olacağına atmadan önce karar ver. Atıştan sonra seçmek, sonucu işine gelen sayıya çevirmek olur.

D100’de düşük sonuç mu iyidir, yüksek mi?

Oyuna göre değişir. Call of Cthulhu ve Warhammer Fantasy Roleplay’de değerinin altında kalmaya çalıştığın için düşük sonuç iyidir. DnD’de ise anlamı tablo belirler: Işınlanma tablosunda kaza düşük sayılarda, hedefe tam varış yüksek sayılarda yer alır.

D10’umu kaybettim, D% ile hasar atabilir miyim?

Evet. D% de on yüzlüdür ve her yüzün gelme ihtimali aynıdır. Sondaki sıfırı yok sayarak okursun: 70 yedi, 30 üç, 00 da on demektir.

1d100, d100 ve d% aynı şey mi?

Zar yazımında evet: üçü de 1 ile 100 arasında tek bir yüzdelik atış ister. Baştaki 1 “bir kez at” demektir; yazılmazsa da bir kez atılır. Zar olarak ise D%, tek başına 00–90 veren on yüzlü zardır; 1–100 sonucu için yanına D10 gerekir. Zar yazımının geri kalanını DnD zar atma kuralları rehberinde anlatıyoruz.

Setinizde 100 yüzlü zar var mı?

Yok. Setlerimizdeki yedi zar D4, D6, D8, D10, D%, D12 ve D20’dir; d100 atışını D% ile D10’u birlikte okuyarak yaparsın. Bütün renklerimizi DnD zar setleri sayfasında görebilirsin.